Liên minh châu Âu vừa gửi tối hậu thư chính thức tới 5 quốc gia Caribbean, yêu cầu chấm dứt chương trình Golden Passport Caribbean trước một mốc thời gian cụ thể — nếu không, công dân các nước này có nguy cơ mất quyền miễn visa Schengen đã được hưởng từ năm 2015. Đây là động thái cứng rắn nhất từ trước đến nay của EU với ngành công nghiệp quốc tịch đầu tư khu vực Caribbean. Bài viết cập nhật toàn diện diễn biến mới nhất.
1. EU Đã Chính Thức Yêu Cầu Gì Với Golden Passport Caribbean?
Trong thư chính thức đề ngày 25/6/2026, do Ủy viên châu Âu phụ trách Nội vụ và Di trú Magnus Brunner ký, Brussels đã yêu cầu chính phủ các nước Caribbean chấm dứt dần chương trình Golden Passport Caribbean trước ngày 1/6/2028. Ủy ban châu Âu chưa công khai toàn văn bức thư, nhưng nội dung đã được xác nhận qua tuyên bố chính thức của nhiều chính phủ Caribbean liên quan.
2. 5 Quốc Gia Nào Đang Đối Mặt Nguy Cơ Mất Miễn Visa Schengen?
Năm quốc gia nhận thư yêu cầu — cũng là toàn bộ các nước Đông Caribbean còn vận hành chương trình Golden Passport Caribbean — gồm: Antigua và Barbuda, Dominica, Grenada, Saint Kitts và Nevis, và Saint Lucia. Công dân cả 5 nước này hiện vẫn được miễn visa khi vào khối Schengen (lưu trú tối đa 90 ngày/180 ngày), và tất cả vẫn nằm trong danh sách miễn thị thực của EU tính đến thời điểm hiện tại.
3. Cơ Sở Pháp Lý Nào Cho Phép EU Đe Dọa Đình Chỉ Miễn Visa?
Động thái này dựa trên Cơ chế Đình chỉ Visa sửa đổi của EU, có hiệu lực từ 30/12/2025. Theo khung pháp lý mới, chỉ riêng việc vận hành một chương trình quốc tịch đầu tư (CBI) — bất kể mức độ chặt chẽ của quy trình thẩm định an ninh — đã đủ căn cứ pháp lý để EU xem xét đình chỉ quyền miễn thị thực của quốc gia đó.
4. Mốc Thời Gian 1/6/2028 Có Ý Nghĩa Gì?
Đây không phải ngày tự động đình chỉ miễn visa, mà là mốc EU mong muốn các chương trình Golden Passport Caribbean phải được chấm dứt hoàn toàn. Ủy ban châu Âu đưa ra giai đoạn chuyển tiếp 24 tháng (từ 25/6/2026 đến 1/6/2028) để các nước Caribbean thực hiện lộ trình dừng chương trình.
5. Các Quốc Gia Caribbean Cần Làm Gì Trước Tháng 9/2026?
Trong ngắn hạn, EU yêu cầu 5 nước phải triển khai ngay các biện pháp trước tháng 9/2026:
- Loại trừ mọi cá nhân đang bị EU trừng phạt khỏi diện được cấp Golden Passport Caribbean.
- Tăng cường thẩm định (due diligence) đối với toàn bộ người nộp hồ sơ, không phân biệt quốc tịch.
Phản hồi của các nước Caribbean sẽ được xem xét trong báo cáo Cơ chế Đình chỉ Visa tiếp theo của EU, dự kiến công bố vào tháng 12/2026 — đây chính là mốc thời gian nhà đầu tư cần theo dõi sát nhất.
6. Người Đã Có Golden Passport Caribbean Có Bị Ảnh Hưởng Ngay Không?
Không — đây là điểm quan trọng nhất cần làm rõ: theo phân tích từ nhiều nguồn tin, ngay cả khi các chương trình bị chấm dứt theo yêu cầu của EU, điều này không ảnh hưởng đến những người đã có quốc tịch. Chỉ việc tiếp nhận hồ sơ mới sẽ bị dừng lại — quốc tịch đã cấp trước đó vẫn giữ nguyên hiệu lực.
7. Có Tiền Lệ Nào Cho Thấy EU Sẵn Sàng Đình Chỉ Thật Sự Không?
Có — EU đã từng hành động cứng rắn trong quá khứ: Vanuatu bị đình chỉ hoàn toàn miễn visa Schengen từ tháng 2/2023 vì chương trình golden passport tương tự. Năm 2025, Tòa án Công lý châu Âu (ECJ) đã tuyên chương trình “golden passport” của Malta là bất hợp pháp — buộc Malta phải chuyển sang mô hình thường trú nhân dựa trên năng lực và yêu cầu cư trú thực tế (MPRP). Đây là hai tiền lệ cho thấy EU hoàn toàn có khả năng và ý chí thực thi lời đe dọa nếu cần thiết.
8. Vì Sao Golden Passport Caribbean Lại Quan Trọng Với Kinh Tế Các Nước Này?
Với mức chi phí khởi điểm từ khoảng 200.000 USD, các chương trình Golden Passport Caribbean mang lại nguồn thu sống còn cho ngân sách các quốc đảo nhỏ này. Hộ chiếu từ nhóm 5 nước cho phép miễn thị thực tới khoảng 140 quốc gia và vùng lãnh thổ — một trong những lý do khiến chương trình vẫn thu hút mạnh mẽ dòng vốn đầu tư quốc tế, đặc biệt từ nhóm khách hàng Mỹ, những người thường tìm kiếm hộ chiếu thứ hai vì lý do an ninh cá nhân hơn là nhu cầu miễn thị thực (do hộ chiếu Mỹ vốn đã mạnh).
9. Các Quốc Gia Caribbean Có Khả Năng Đàm Phán Thỏa Hiệp Không?
Nhiều luật sư di trú nhận định với CNBC rằng tối hậu thư này nhiều khả năng sẽ kết thúc bằng một thỏa hiệp, thay vì các nước Caribbean chấm dứt hoàn toàn chương trình — do các nền kinh tế này phụ thuộc quá lớn vào nguồn thu từ Golden Passport Caribbean để có thể từ bỏ hoàn toàn. Tuy nhiên, không loại trừ khả năng EU giữ vững lập trường cứng rắn như đã từng làm với Vanuatu.
10. Nhà Đầu Tư Nên Làm Gì Trước Nguy Cơ Này?
- Theo dõi sát báo cáo tháng 12/2026 của EU để nắm rõ diễn biến tiếp theo.
- Không nên hoảng loạn nếu đã sở hữu Golden Passport Caribbean — quốc tịch đã cấp không bị ảnh hưởng theo các phân tích hiện tại.
- Cân nhắc đa dạng hóa thay vì chỉ phụ thuộc vào một chương trình Caribbean duy nhất — xem thêm so sánh các lựa chọn khác tại So sánh 3 chương trình quốc tịch trực tiếp: Nauru, São Tomé, Thổ Nhĩ Kỳ.
- Cân nhắc bổ sung một điểm neo châu Âu ổn định hơn — như Golden Visa Hy Lạp, vốn không nằm trong nhóm bị đe dọa. Xem tại Golden Visa Hy Lạp 2026: Giá nhà tăng, nhà đầu tư nên xuống tiền lúc nào?.
Đây cũng là minh chứng thực tế cho tầm quan trọng của việc xây dựng portfolio quốc tịch đa tầng thay vì phụ thuộc vào một chương trình duy nhất — xem thêm tại Quốc tịch thứ hai không còn đủ: Vì sao nhiều gia đình đang xây dựng “Portfolio Quốc Tịch”?.
10.1. Golden Passport Caribbean Có Phải Duy Nhất Đối Mặt Áp Lực Từ EU Không?
Không — đây là xu hướng chung của toàn ngành quốc tịch đầu tư toàn cầu. Malta đã phải cải cách chương trình sau phán quyết ECJ 2025, Síp cũng từng bị EU gây áp lực với chương trình CBI cũ (đã đóng cửa từ trước). Áp lực với Golden Passport Caribbean là bước tiếp theo trong chuỗi hành động của EU nhằm siết chặt toàn bộ mô hình “quốc tịch đổi lấy đầu tư thuần túy” trên phạm vi toàn cầu, không phân biệt khu vực địa lý.
10.2. Có Sự Khác Biệt Nào Giữa 5 Nước Caribbean Về Mức Độ Rủi Ro Không?
Về mặt pháp lý, cả 5 quốc gia — Antigua và Barbuda, Dominica, Grenada, Saint Kitts và Nevis, Saint Lucia — đều nhận cùng một dạng thư yêu cầu và đối mặt cùng một mốc thời hạn 1/6/2028. Tuy nhiên, mức độ phụ thuộc kinh tế vào nguồn thu từ Golden Passport Caribbean khác nhau giữa từng nước, có thể ảnh hưởng đến cách mỗi chính phủ phản hồi yêu cầu của EU — một số nước có thể sẵn sàng cải cách nhanh hơn nước khác tùy vào tỷ trọng đóng góp của chương trình vào ngân sách quốc gia.
10.3. Nhà Đầu Tư Việt Nam Có Nên Tiếp Tục Quan Tâm Đến Golden Passport Caribbean Không?
Tùy vào mục tiêu cụ thể. Nếu mục tiêu chính là miễn thị thực Schengen, đây rõ ràng là thời điểm cần thận trọng và cân nhắc kỹ trước khi đầu tư, do rủi ro pháp lý đã tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, nếu mục tiêu là hộ chiếu thứ hai với phạm vi miễn thị thực rộng tới ~140 quốc gia khác (không tính riêng Schengen), Golden Passport Caribbean vẫn có giá trị nhất định — miễn là nhà đầu tư hiểu rõ và chấp nhận rủi ro tiềm ẩn về quyền miễn thị thực châu Âu trong tương lai.
10.4. EU Có Áp Dụng Cùng Áp Lực Này Với Các Chương Trình Quốc Tịch Đầu Tư Khác Ngoài Caribbean Không?
Có khả năng cao trong tương lai. Với việc Cơ chế Đình chỉ Visa sửa đổi đã chính thức có hiệu lực từ 30/12/2025, khung pháp lý này về nguyên tắc có thể áp dụng cho bất kỳ quốc gia miễn thị thực EU nào đang vận hành chương trình quốc tịch đầu tư tương tự — không chỉ giới hạn ở 5 nước Caribbean. Đây là lý do nhà đầu tư nên theo dõi sát diễn biến chính sách của EU nói chung, thay vì chỉ tập trung vào riêng khu vực Caribbean.
11. Câu Hỏi Thường Gặp Về EU Siết Golden Passport Caribbean
ETIAS có liên quan gì đến vấn đề Golden Passport Caribbean không? Có liên hệ gián tiếp — nếu 5 nước Caribbean giữ được quyền miễn thị thực, công dân của họ vẫn sẽ phải đăng ký ETIAS khi hệ thống chính thức ra mắt (dự kiến 2027), tương tự mọi quốc gia miễn thị thực khác.
Golden Passport Caribbean có còn đáng đầu tư trong giai đoạn hiện tại không? Đây là quyết định cần cân nhắc kỹ — dù chưa có lệnh đình chỉ chính thức, rủi ro pháp lý đã tăng lên rõ rệt so với trước, nhà đầu tư nên đánh giá kỹ khẩu vị rủi ro trước khi quyết định.
Nếu chương trình bị chấm dứt, có được hoàn lại tiền đầu tư không? Chưa có thông tin chính thức về cơ chế hoàn tiền — đây là vấn đề cần làm rõ với từng chính phủ cụ thể nếu kịch bản chấm dứt chương trình thực sự xảy ra.
Antigua và Barbuda có phản hồi chính thức nào với yêu cầu của EU chưa? Có — Antigua và Barbuda là nước đầu tiên công khai xác nhận đã nhận được thư yêu cầu từ Ủy ban châu Âu vào đầu tháng 7/2026, đồng thời tiết lộ 4 nước Đông Caribbean còn lại cũng nhận thư tương tự. Phản hồi chính thức của Antigua dự kiến sẽ được xem xét trong báo cáo Cơ chế Đình chỉ Visa của EU vào tháng 12/2026 — cùng thời điểm với phản hồi của 4 nước còn lại.
Thông tin trong bài được tổng hợp từ CNBC, Forbes, VisasNews và CEOWORLD Magazine, cập nhật đến tháng 8/2026. Tham khảo thêm tại Forbes. Để được tư vấn về chiến lược quốc tịch/cư trú thay thế an toàn hơn, liên hệ hotline MCI Global: 0855 847 979.
